• افرادی که در همایش ثبت نام نموده و کار دعوت به دست آنها نرسیده می توانند با در دست داشتن کارشناسی معتبر در همایش حضور یابند
  • مهلت ثبت نام در همایش پایان پذیرفت.
  • پیش جلسه پنل راهکارهای تجاری سازی در زمینه های ابر در تاریخ ۷ شهریور برگزار شد
  • پیش جلسه پنل راهکارهای توسعه رایانش ابری و مراکز داده در کشور در تاریخ ۴ شهریور برگزار شد
  • اعضای کمیته سیاستگذاری همایش رایانش ابری و تاثیر آن بر اکوسیستم پهن باند کشور تعیین شد

مفاهیم رایانش ابری

رایانش ابری چیست؟

رایانش ابری را مي‌توان روش جديد محاسباتي دانست که در آن منابع قابل گسترش و اغلب مجازي شده به صورت يک سرويس محاسباتي و از طريق شبکه‌هاي ارتباطي چون شبکه‌های محلی و اينترنت عرضه مي‌شود. اين مدل محاسباتي بر محوريت سرويس‌دهي به کاربر بر اساس تقاضا استوار است؛ بدون آن که کاربر از مکان دقيق آن آگاه باشد. نمونه‌ي چنين سرويسي پيش از اين نيز عرضه شده است. براي نمونه هنگامي که يک وسیله‌ی الکتريکي را روشن مي‌کنيم نيازي به داشتن اطلاعات از نحوه‌ي توليد برق و مکان دقيق توليد آن نداريم. این مسئله تنها به کمک مجازي سازي برق ميسر شده است. به اين معني که براي استفاده وسيله الکتريکي از برق آن را به دو شاخه‌ي روي ديوار متصل می‌کنیم و اين دو شاخه نيروگاه‌هاي توليد برق و خطوط عظيم توزيع را از ديد ما پنهان می‌سازد.

هدف تمامي تکنولوژي‌هايي چون محاسبات توري، کلاسترها و حالا محاسبات ابري ميسر ساختن دسترسي به حجم عظيمي از منابع محاسباتي به صورت مجازي‌سازي شده است که اين کار را با استفاده از تجميع منابع و ايجاد ديدي به صورت يک سيستم واحد انجام مي‌دهند. علاوه‌ بر آن يکي ديگر از اهداف چنين سرويس‌هايي عرضه‌ی سرويس‌هاي محاسباتي بر اساس سود است. در حقيقت مدل‌هاي محاسباتي مبتني بر سود گونه‌اي از مدل‌هاي تجاري عرضه‌ي توان محاسباتي هستند که در اين مدل‌ها مشتري بر اساس مقدار و مدت استفاده از منابع هزينه پرداخت مي‌کند. اين مدل پرداخت هزينه به پرداخت-براساس-استفاده عروف است.

در ميان اين مدل‌هاي محاسباتي رایانش ابری در حال تبديل شدن به يک تکنولوژي برجسته در حوزه‌ي IT است؛ به طوری که متخصصان اين حوزه بر اين باورند که رایانش ابری فرآيندها و بازار‌ها در حوزه‌ي فن آوري اطلاعات را دگرگون خواهد کرد.

بسياري از نيروهاي فعال در حوزه‌هاي تجاري و آکادميک ابر تلاش کرده‌اند تا يک تعريف دقيق از اينکه رایانش ابری چيست ارائه دهند. بویا و همکاران رایانش ابری را این‌طور تعريف کرده‌اند: « ابر يک سيستم محاسباتي موازي و توزيع شده است که از کامپيوترهاي مجازي شده و متصل بهم تشکيل شده و منابع آن به طور ديناميک فراهم می‌شوند و يک يا چند منبع محاسباتي يکپارچه را براي قرارداد‌هاي سطح سرويس(SLA) تأمین می‌کنند». در يک تعريف عمومي ارائه شده  «ديتاسنترهاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري‌هاي تأمین‌کننده‌ی سرويس» را رایانش ابری نامیده‌اند.

تاریخچه

پيدايش مفاهيم اساسي پردازش ابري به دهه ۱۹۶۰ بازمي‌گردد. زماني که جان مک کارتي  اظهار داشت که «پردازش ممکن است روزي به عنوان يکي از صنايع همگاني سازماندهي شود». در سال ۱۹۶۶ پارک هيل داگلاس تقریباً تمام ویژگی‌های امروز پردازش ابري (تدارک منابع به صورت پویا، ارائه منابع به صورت يک صنعت همگاني و تصور دسترسي به منابع نامحدود) را به همراه مقايسه ای با صنعت برق و شکل‌هاي مصرف عمومي و خصوصی و دولتي و انجمنی، در کتابي با عنوان «مشکل صنعت همگاني رايانه» مورد بررسي قرار داد. واژه ابر در واقع بر‌گرفته از صنعت تلفن است به اين گونه که شركت‌هاي ارتباطات راه دور که تا دهه ۱۹۹۰ تنها خطوط نقطه به نقطه اختصاصي ارائه مي‌کردند، شروع به ارائه شبکه‌هاي خصوصي مجازي با کيفيتي مشابه و قيمت‌هاي کمتر نمودند. نماد ابر براي نمايش نقطه مرزي بين بخش‌هایی که در حيطه مسئوليت کاربر و آن‌هایی که در حيطه مسئوليت عرضه‌کننده هستند، بکار گرفته مي‌شد. پردازش ابري مفهوم ابر را به گونه‌اي گسترش مي‌دهد که سرورها را نيز علاوه بر زيرساخت‌هاي شبکه در بر بگيرد.

سايت آمازون با مدرن سازی مرکز داده خود نقش مهمي در گسترش پردازش ابري ايفا کرد. آن‌ها دريافتند که با تغيير فناوری مورد استفاده در مراکز داده‌ خود - که مانند اغلب شبکه‌هاي رايانه‌اي در بيشتر اوقات تنها از ۱۰٪ ظرفيت آن استفاده مي‌شد و مابقي ظرفيت براي دوره‌هاي کوتاه اوج مصرف در نظر گرفته شده بود - به معماري ابر مي‌توانند بازده داخلي خود را بهبود بخشند. آمازون از سال ۲۰۰۶ امکان دسترسي به سامانه خود از طريق وب سرویس‌های آمازون را بر پايه پردازش همگاني فراهم کرد. در سال ۲۰۰۷، گوگل و آي بی‌ام به همراه چند دانشگاه، پروژه‌اي تحقيقاتي در مقياسي بزرگ را در زمينه پردازش ابري آغاز نمودند. در اوايل سال ۲۰۰۸ ، اوپن نوبلا، در پروژه RESERVOIR كه توسط كميسيون اروپايي پشتيباني شده بود توسعه داده شد و تبدیل به اولين نرم‌افزار با كد متن باز شد كه براي به‌کارگیری ابرهاي شخصي و عمومي و تركيبي از آنها استفاده شد. در همان سال تلاش‌ها در چارچوب پروژه IRMOS كه توسط كميسيون اروپايي پشتيباني شده بود، براي تضمين كردن كيفيت سرويس براي زيرساخت‌هاي بر مبناي ابر (آن‌گونه كه در كاربردهاي تعاملي بلادرنگ نياز است) متمركز شد.

در اواسط سال ۲۰۰۸ شرکت گارتنر متوجه وجود موقعيتي در پردازش ابري شد که براي «شکل‌دهي ارتباط بين مصرف‌کنندگان خدمات فناوري اطلاعات، بين آن‌هايي که اين سرويس‌ها را مصرف مي‌کنند و آن‌ها که اين سرويس‌ها را مي‌فروشند» به وجود خواهد آمد و متوجه شد كه شركت‌ها در حال تغيير رويه از حالتی که در آن از سخت‌افزارها و نرم‌افزارهاي خاص خود شركت استفاده می‌شود، به مدلی که از مدل‌هاي بر مبناي سرويس براي هر كاربر استفاده می‌شود، می‌باشند.

ويژگي‌هاي رايانش ابري

در تعاريف مختلف از سازمان‌هاي معتبر ضروريات و ويژگي‌هاي حياتي رايانش ابري ذکر شده است. در ادامه پنج ويژگي و ضروريت مندرج در NIST ذکر مي‌گردد.

•             سرويس‌دهي براساس تقاضا: سرويس‌دهي براساس تقاضا اين امکان را فراهم مي‌کند که کاربران از منابع رايانش ابري بر اساس نياز و بدون دخالت انساني بين کاربر و فراهم‌کننده سرويس استفاده نمايند.

•             دسترسي به شبکه ارتباطي: جهت جايگزيني مؤثر رايانش ابري با مراکز داده سنتي، لينک‌هاي ارتباطاتي با پهناي باند بالا، در شبکه‌اي از پيش در نظر گرفته شده، جهت اتصال سرويس‌هاي ابر بايد مهيا مي گردند. يکي از توجيهات اقتصادي رايانش ابري نيز دسترسي به منابع بزرگ فناوري اطلاعات با استفاده از ارتباطات شبکه‌اي ارزان قيمت مي‌باشد که بهره‌وري را بسيار بالا مي‌برد.

•             ادغام منابع  مستقل از محل: ابر بايد ذخيره عظيم و در عين‌حال انعطافي از منابع را داشته باشد تا نيازهاي کاربر را مرتفع، بهره‌وري در مقياس بالا  را فراهم و نيازمندي‌هاي سطح سرويس را برآورده کند.

•             سرعت در تدارک  منابع  : سرعت در تغيير منابع به قابليت ابر براي گسترش و يا کاهش منابع اختصاص يافته به سرعت و به طور مؤثر براي برآورده‌سازي نيازمندي خودسرويس‌دهي رايانش ابري اشاره دارد

•             سرويس قابل‌اندازه‌گيري: به دليل ويژگي‌هاي مبتني بر سرويس رايانش ابري، ميزان منابع ابري مورد استفاده توسط کاربر مي‌تواند به صورت پويا و خودکار اختصاص‌دهي و بازبيني شود. بدين‌صورت مشتري براساس ميزان استفاده خود از منابع که در زماني خاص به وي اختصاص‌دهدي شده است، موظف به پرداخت صورتحساب خواهد بود.

اين ويژگي‌ها، رايانش ابري را به يک فناوري پيشرو با مزاياي فراوان تبديل کرده است که کاربردهاي آن هر روزه در حال گسترش مي‌باشد.

فناوري‌هاي دخيل

اين فناوري حاصل ترکيب چندين فناوري پيشروي ديگر مي‌باشد:

•             شبکه‌هاي سرعت بالاي مطمئن

•             زيرساخت‌هاي خيلي بزرگ توسط فروشندگاني چون گوگل و آمازون

•             قابليت‌هاي مجازي سازي

•             نرم‌افزارهاي متن باز (چون لينوکس و هدوپ )

•           فناوري‌هاي حوزه وب همچون وب ۲ که ايجاد برنامه‌ها را آسان وسريع‌تر کرده است.

انگیزه‌های بکار گیری رایانش ابری

  • کاهش هزینه کامپیوترها برای هر فرد
  • کاهش زمان اجرا و پاسخ
  • هزینه کمتر زیرساخت فناوري اطلاعات
  • هزینه کمتر نگهداری به دلیل عدم نیاز به نگهداری سخت‌افزار و نرم‌افزارهای پیچیده در این سازمان‌ها
  • هزینه کمتر نرم‌افزار به دلیل وجود نرم‌افزار مجاز در سرویس خریداری شده با قیمتی پایین‌تر
  • به‌روزرسانی فوری نرم‌افزار به دلیل اتصال دائم به اینترنت و استفاده از آخرین نسخه محصول
  • توان محاسباتی و ذخیره‌سازی بیشتر
  • امنیت داده بیشتر از لحاظ ذخیره اطلاعات در محلی امن بدون نگرانی از خرابی منابع ذخیره‌ساز محلی
  • تطبیق‌پذیری بیشتر بین سیستم‌های عامل و برنامه‌ها به دلیل عرضه نهایی به صورت سرویس وبی
  • امکان همکاری گروهی بیشتر و دسترسی دائم به اسناد
  • دسترسی سراسری به اسناد و دسترسی به آخرین نسخه
  • عدم وابستگی به سیستمی خاص
  • چابکی در کسب‌وکار و قابلیت تغییر جهت‌گیری تجاری به دلیل تنوع در سرویس‌های موجود

محدودیت‌های رایانش ابری برای کاربران

  • الزام اتصال دائم به اینترنت برای استفاده از سرویس
  • سرعت پایین سرویس در صورت کند بودن اینترنت و به دلایلی چون پشتیبان‌گیری سرورها و جابجایی مداوم اطلاعات بین کاربر و سرور
  • عدم وجود برخی ویژگی‌ها در سرویس‌ها و نیاز به توسعه آن‌ها.
  • عدم امنیت برخی داده‌‌های ذخیره شده در برابر تهدیداتی چون دسترسی غیرمجاز به داده خصوصی

مدل‌های ارائه سرویس در رایانش ابری

سرويس‌هاي رایانش ابری بر اساس مدل سرويسي که تأمین کننده ارائه می‌کند  دسته بندي‌های زير جاي می‌گیرند:

  • زير ساخت به عنوان سرويس  يا در اختصار IaaS
  • بستر به عنوان سرويس  يا در اختصار PaaS
  • نرم‌افزار  به عنوان سرويس  يا به اختصار SaaS
  • هر چیز به عنوان سرویس یا به اختصار XaaS

مدل‌های بکارگیری ابر

ابرهای عمومی: یک ابر عمومی ابری است که زیرساخت ابر و منابع محاسباتی از طریق شبکه عمومی به عموم مردم ارائه گردد. مالکیت این ابر با یک سازمانی است که سرویس‌ها را به فروش می‌رساند. در این نوع ابر، برنامه‌های مشتریان مختلف در سرورها و سیستم‌های ذخیره‌ساز و شبکه ابر باهم قرار دارند. ابر عمومی را می‌توان روشی برای کاهش ریسک و هزینه با گسترش کارکردی زیرساخت سازمان دانست. بخشی از ابر عمومی می‌تواند برای استفاده یک مشتری خاص اختصاص داده شود و در واقع یک مرکز داده خصوصی مجازی ایجاد شود. این مراکز خصوصی دید بیشتری از زیرساخت به کاربر می‌دهد. این‌گونه مشتریان می‌توانند تصاویر ماشین‌های مجازی، سرور، سیستم ذخیره‌ساز و ابزارهای شبکه و حتی توپولوژی شبکه را تغییر دهند و آزادی عمل بیشتری خواهند داشت.

ابر خصوصی: در مقابل تعريف ابرهاي عمومی، ابرهای خصوصي قرار دارند که به شکل مقابل تعريف شده‌اند: «ديتاسنتر داخلي يک واحد تجاري و يا سازمان که در دسترس عموم نيست». در بيشتر گونه‌هاي پياده سازي شده، ابر خصوصي به معنی طراحي يک زيرساخت محاسباتي با اضافه کردن مجازي سازي و واسط‌هاي مشابه ابر است. اين ساختار به کاربران اجازه مي‌دهد تا با ديتاسنتر‌هاي محلي خود تعامل داشته باشند، درحالی‌که مي‌توانند از مزاياي رایانش ابری چون دسترسي با سطح بالا به سرورهاي مجازي و مکانيزم‌هاي پرداخت و هزينه‌اي متناسب با هر کاربر بهره ببرند.  هنگامی‌که از ابر خصوصی صحبت می‌کنیم، منظور مراکز داده مجازی شده داخل دیوار آتش شرکت خود می‌باشد. در این پیاده‌سازی سازمان مصرف‌کننده و فراهم‌کننده ابر یکی می‌باشد. البته ممکن است این فضا در مرکز داده فروشنده ابر که بار کاری شرکت را بر عهده دارد، باشد و سناریوهای ابر خصوصی برون سازمانی را داشته باشیم.

ابر انجمنی:  ابر انجمنی  در جایی به وجود می‌آید که چندین سازمان نیازهای یکساني از قبیل اهداف، امنیت، محرمانگی و تطابق با قوانین دارند و به دنبال این هستند که با به اشتراک گذاردن زیرساخت از مزایای رایانش ابری بهره‌مند گردند. به دلیل اینکه هزینه‌ها بین کاربران کمتری نسبت به ابرهای عمومی تقسیم می‌شود، این گزینه گران‌تر از ابر عمومی است اما میزان بیشتری از محرمانگی، امنیت و سازگاری با سیاست‌ها را به همراه می‌آورد. همانند ابر خصوصی، ابر انجمنی نیز می‌تواند توسط طرف سوم یا درون سازمانی پیاده‌سازی شود.

ابر ترکیبی: به ارتباط دو یا بیشتر ابر (انجمنی، خصوصی یا عمومی) ابر ترکیبی  گفته می‌شود. مثلاً ممکن است سازمانی برای نیازهای اساسی و حیاتی خود از ابر خصوصی استفاده نماید ولی در صورت نیاز و برای تأمین برخی نیازهای غیرضروری و اتفاقی از منابع خارج ابر خصوصی خود استفاده نماید. همچنین ممکن است سازمانی نیازهای اصلی خود را برای مثال هسته اصلی وب‌سایت خود را از ابر خصوصی دریافت دارد ولی برای برخی کاربردها مانند کار با فایل‌های چندرسانه‌ای با ترافیک بالا از ابر عمومی استفاده نماید. یک ابر مركب  متشکل از چندین فراهم‌کننده ابر می‌باشد. این ارائه‌دهندگان به صورت مؤسسات جدا می‌باشند ولی به واسطه فناوری استاندارد که امکان جابجایی و انتقال داده و برنامه را فراهم می‌کنند، اتصالاتی محدود دارند. قبل از پیاده‌سازی، باید اطمینان حاصل کرد که انتخاب ابر ترکیبی نیازهای لازم را برآورده می‌نماید.

مقایسه ابعاد مختلف انواع ابر

ویژگی

ابر عمومی

ابر خصوصی

ابر انجمنی

ابر ترکیبی

نحوه‌ی دسترسی به سرویس

اینترنت

اینترنت و شبکه داخلی

شبکه خصوصی بین سازمان‌ها

ترکیبی

محل قرارگیری مرکز داده ابر

مراکز داده فراهم‌کننده سرویس

مرکز داده اختصاصی سازمان

اشتراکی بین سازمان‌ها

هر دو مورد

مدیریت ابر

فراهم‌کننده ابر

سازمان صاحب ابر

یکی از شرکت‌های عضو و یا شرکت ثالث

ترکیبی

مقیاس‌پذیری

بسیار بالا

نسبتاً محدود

خوب

بالا

نحوه‌ی پرداخت هزینه‌ها

بر مبنای استفاده

بدون هزینه

با توجه به قرارداد بین شرکت‌ها

بر مبنای استفاده از ابر عمومی

نحوه‌ی سرمایه‌گذاری

نیاز ندارد

سرمایه‌گذاری اولیه

سرمایه‌گذاری متوسط

سرمایه‌گذاری متوسط

نحوه‌ی تخصیص منابع

پویا براساس درخواست

پویا و غیر پویا بر اساس سیاست سازمان

پویا و یا غیر پویا بسته به قرارداد

ترکیبی

حجم داده

در حد گیگابایت

در حد ترابایت و بالاتر

در حد ترابایت و بالاتر

در حد ترابایت و بالاتر

مدت زمان ذخیره‌سازی داده

محدود به هزینه

نامحدود

نامحدود

 

متوسط

انتظار کارایی

محدود به پهنای باند

محدود به منابع سازمان

محدود به منابع اعضا

محدود به پهنای باند

الگوها و موقعیت دسترسی

پراکنده - جهانی

مجتمع - سازمانی

پراکنده- بین سازمانی

پراکنده

امنیت و محرمانگی

کم

بالا

متوسط

متوسط

 

سرویس‌های زیرساخت به عنوان سرویس

پایه‌ای ترین سرویس‌های زیرساخت مانند تهیه سرور، پردازنده، ذخیره‌ساز و دیگر منابع بر حسب نیاز در سرویس زیرساخت به عنوان سرویس ارائه می‌شود. در این بخش لیستی از سرویس‌های زیرساخت ارائه می‌گردد. مصرف‌کننده زیرساخت زیرین ابر را مدیریت نمی‌کند اما قادر به کنترل سیستم‌عامل، ذخیره‌ساز و برنامه‌های خود که از زیرساخت گرفته است، می‌باشد.

  • ذخیره سازی
  • پشتیبان گیری و بازیابی
  • محاسبات
  • مدیریت سرویس
  • منابع امنیتی
  • شبکه‌های تحویل محتوا ( CDN)

سرویس‌های بستر به عنوان سرویس

سرویس‌های این گروه، شامل نرم‌افزار و سرویس‌هایی است که توسعه‌دهندگان برای ایجاد برنامه‌های جدید از طریق معمولاً یک API بر روی ابر می‌باشد. این سرویس‌ها، بستری جهت ارائه سرویس مورد نظر در اختیار برنامه‌نویس قرار می‌دهند. رده‌های معروف این سرویس‌ها در ادامه آمده است.

  • بسترهای برنامه‌نویسی
  • بسترهای رسانه‌ای
  • مدیریت سرویس ابر
  • میان‌افزار، برنامه‌ و پایگاه داده
  • ابزارهای تست
  • یکپارچگی داده
  • هوش تجاری
  • بهره برداری کاربرد

سرویس‌های نرم‌افزار به عنوان سرویس

سرویس‌های این گروه دارای تنوع زیادی می‌باشند؛ چرا که بیشتر خدمات ارائه شده از یک برنامه کاربردی می‌تواند تحت عنوان سرویس نرم‌افزاری در اختیار کاربر قرار گیرد. در واقع تفاوت آن‌ها با بازار نرم‌افزار قبلی در طراحی آن‌ها به هدف چندکاربری و اجرا در محیط توزیعی ابر می‌باشند. برای استفاده از این برنامه‌ها برخلاف نرم‌افزارهای سنتی باید ثبت نام انجام داد و بروزرسانی و نگهداری آن‌ها نیز با فراهم‌کننده سرویس می‌باشد. در ادامه برخی از سرویس‌های شناخته‌شده نرم‌افزاری معرفی می‌شود.

  • حسابرسی
  • برنامه‌های سازمانی
  • همکاری
  • فروش
  • مدیریت محتوا
  • مدیریت اسناد
  • مالی
  • منابع انسانی
  • شبکه‌های اجتماعی
  • ارتباطات
  • محصولات رومیزی
  • محصولات بازاریابی
  • محصولات سرویس‌های حقوقی
  • سرویس‌های همراه تجاری

نرم‌افزارهای مدیریت زیرساخت ابر

نرم افزارهای متن باز

  • Eucalyptus
  • Nimbus
  • OpenNebula
  • OpenStack
  • Abiquo
  • OpenQRM

نرم افزارهای تجاری

  • VMware vCloud
  • CloudForms

مدل معماری مرجع ابر محاسباتی

رایانش ابری مسئله ای با ابعاد زیاد است به همین دلیل تاکنون مدل‌های زیادی برای آن ارائه نشده است. در اینجا سه نمونه از معتبرترین مدل‌های ارائه شده برای رایانش ابری ارایه می‌شود  که عبارتند از:

  • مدل مرجع رایانش ابری:NISTاین مدل توسط انستیتوی ملی استانداردها و فناوری ایالات متحده و با هدف بررسی سیستم‌های رایانش ابری و رسیدن به یک اجماع بر سر استانداردها و قوانین مربوط به آن ارائه شده است.
  • مدل مرجع رایانش ابری:IBMاین مدل توسط شرکت IBM ارائه شده است. نکته‌ی مهم در مورد این مدل مرجع عمومیت آن است به این ترتیب که مدل ارائه شده با هدف ارائه‌ی ابعاد یک محصول تجاری خاص ارائه نشده است بلکه  هدف از آن ارائه‌ی یک مدل جامع در ابر است به طوری که امکان برقراری قابلیت تعامل پذیری متقابل را میان تولید کنندگان گوناگون محصولات رایانش ابری و توسعه دهندگان فراهم کند.
  • مدل مرجع رایانش ابری DMTF: این سازمان تجاری صنعتی با هدف توسعه، نگهداری و بهبود استانداردهای مدیریت سیستم در محیط‌های تجاری بزرگ IT ایجاد شده است. هدف این سازمان ارائه‌ی استانداردها و ایجاد المان‌های ساختاری مدیریت سیستم در محیط‌های مستقل از بستر و تکنولوژی می‌باشد.

مدل درآمدی

مدل درآمد اولین بلوک از جنبه های مالی در مدل تجاری است که مسائل مربوط به پرداخت هزینه در قبال سرویس را به عنوان منبع ورود منابع مالی به سرویس رایانش ابری پوشش می‌دهد. مسئله‌ی عمده در مبحث هزینه در قبال سرویس دهی این است که نمی‌توان از روش‌های سنتی قیمت گذاری برای خدمات استفاده کرد و علت آن را می‌توان در مسائل زیر دانست:

  • زمان‌های کوتاه مدت قراردادها
  • کاهش هزینه های انتقال به فراهم کننده دیگر.
  • وابستگی کمتر به ساختار سرویس دهی.
  • تقاضای نامشخص.
  • دوره های حیات کوتاه‌تر.

در ارتباط با خدمات رایانش ابری به صورت کلی ۳ دسته روش قیمت گذاری وجود دارد که بصورت زیر است:

مکانیزم‌های قیمت گذاری ثابت

که در آن قیمت‌های ارائه شده با توجه به مشخصه های مشتری و مصرف کننده تغییر نمی‌کند، به حجم آن بستگی ندارد و بر پایه‌ی شرایط جاری بازار نیست.

مکانیزم قیمت گذاری متغیر

که بر پایه‌ی مشخصه های محصول و یا مشتری آن است، وابسته به حجم  بوده و یا با اولویت‌های مشتری مرتبط باشد ولی این نوع قیمت گذاری بر پایه‌ی شرایط جاری بازار نیست.

مکانیزم قیمت گذاری مبتنی بر بازار .

که به معنای مکانیزم قیمت گذاری بر پایه‌ی شرایط جاری بازار  و عرضه و تقاضا خواهد بود. مسئله‌ی اصلی در این مدل‌های قیمت گذاری این است که یک مکانیزم تجربی لزوماً در یکی از این دسته ها جای نمی‌گیرد بلکه ممکن است که مجموعه ای از این روش‌های قیمت گذاری را در  بر داشته باشد. در ادامه برخی از مدل‌های قیمت گذاری مختلف را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

 

انواع  مکانیزم‌های قیمت گذاری در ارائه‌ی خدمات رایانش ابری

توضیحات

مکانیزم قیمت گذاری

نوع قیمت گذاری

مشتری در قبال زمان و مقدار استفاده از یک سرویس مشخص هزینه پرداخت می‌کند. 

پرداخت بر اساس استفاده

 

قیمت گذاری ثابت

مشتری یک هزینه‌ی مشخص را برای دسترسی و استفاده از یک محصول و یا سود بردن از یک سرویس می‌پردازد.

آبونمان

یک قیمت ثابت که اغلب درون یک لیست یا کاتالوگ یافت می‌شود.

لیست و یا منوی قیمت

قیمت‌ها بر اساس پیکره بندی سرویس که تجمیع سرویس‌های مختلف را نیز در بر می‌گیرد.

وابسته به ویژگی خدمات

 

قیمت گذاری متغیر

قیمت گذاری بر اساس ویژگی‌های هر مشتری انجام می‌شود.

وابسته به مشخصه‌ی مشتری

تفاوت در قیمت خدمات متناسب با حجم خریداری.

وابسته به حجم درخواست

قیمت نهایی به شدت به ارزیابی مشتری از ارزش خدمات بستگی دارد.

مبتنی بر ارزش

قیمت بدست آمده به روابط قدرت موجود میان طرفین این تراکنش مالی بستگی دارد.

چانه زنی

 

قیمت گذاری مبتنی بر بازار

بهترین سیاست قیمت گذاری برای بهینه سازی سود این است که قیمت بر پایه‌ی مدل سازی بلادرنگ و پیش بینی رفتار تقاضا محاسبه شود.

مدیریت بازده

قیمت‌ها بر اساس پیشنهاد افزایشی خریداران مشخص می‌شود.

حراج

قیمت بر اساس پیشنهادات کاهشی فروشنده ها تعیین می‌شود.

مزایده‌ی معکوس

قیمت‌ها حاصل تجمیعی از خریداران و فروشنده ها است که قیمت پیشنهادی خود را اعلام کرده‌اند، اما نمی‌توانند به عنوان یک فروشنده و یا خریدار منفرد بر آن موثر باشند.  

بازار پویا

 

مدل قیمت گذاری پرداخت بر اساس استفاده

مکانیزم پرداخت بر اساس استفاده که با نام‌های پرداخت به اندازه‌ی استفاده  و یا پرداخت بر اساس حرکت  نیز شناخته می‌شود. این مکانیزم‌های قیمت گذاری برای سرویس‌های رایانش ابری به تفصیل و در کارهای گوناگون مورد بررسی قرار گرفته که در [۴۵] جمع بندی آن موجود است و در آن از مدل قیمت گذاری بر اساس استفاده به عنوان یکی از نوآوری‌های ارائه شده از سوی رایانش ابری به حوزه‌ی کسب و کارهای IT اشاره می‌شود. در این مکانیزم به واحد های ظرفیت همچون تعداد تراکنش‌ها، حجم به گیگابایت از فضای ذخیره سازی یا حافظه و یا واحد بر حسب زمان همچون گیگابایت از حافظه بر ساعت قیمت‌های ثابتی اختصاص داده می‌شود و مشتری بر اساس اندازه گیری مقدار استفاده شده از این منابع هزینه پرداخت می‌کند. واحد ظرفیت می‌تواند مصنوعی نیز باشد مانند آنچه در سرویس‌های وب آمازون وجود دارد که در آن "نمونه   هایی: از منابع در اختیار گذاشته می‌شود. مکانیزم پرداخت بر اساس استفاده عموماً در سرویس‌های بستر-به عنوان-سرویس (PaaS) و زیرساخت-به عنوان-سرویس (IaaS) مورد استفاده قرار می‌گیرد و مزایای آن در امکان سفارشی سازی سرویس‌ها بر اساس خواسته است. روش‌های پیاده سازی مدل پرداخت بر اساس استفاده معرفی شده است که در جدول ‏زیر ملاحظه می‌شود.

روش‌های پیاده سازی مدل پرداخت بر اساس استفاده در رایانش ابری

توضیح

پیاده سازی

قیمت گذاری بر اساس واحد های زمانی مصرف شده. تفاوت آن با روش آبونمان که در بخش‌های دیگر بدان اشاره می‌شود این است که مشتری قرارداد دائمی امضاء نمی‌کند.

قیمت گذاری بر اساس زمان (قیمت گذاری بر اساس اشتراک)

در این روش قیمت گذاری بر اساس حداکثر مصرف درون یک پنجره‌ی زمانی مشخص می‌شود.

قیمت گذاری بر اساس حداکثر استفاده

قیمت گذاری بر اساس تعداد کاربران متمایز که خود را به سیستم معرفی می‌کنند.

قیمت کدگذاری بر اساس کاربر

قیمت گذاری بر اساس بلیط‌های الکترونیکی با قیمت ثابت انجام می‌شود که این بلیط‌ها توسط فراهم کننده‌ی سرویس و به منظور استفاده از سرویس صادر می‌شود (البته برای یک محدوده‌ی مشخص زمانی).

قیمت گذاری بر اساس بلیط

قیمت گذاری مبتنی بر استفاده‌ی حداکثری از واحد ظرفیت مشخص شده تقسیم بر استفاده‌ی متوسط.

قیمت گذاری تجمیعی

(زیر منحنی)

قیمت گذاری هنگامی تغییر می‌کند که مشتری از مصرف متوسط سرویس تجاوز کند.

هزینه‌ی متوسط

قیمت گذاری بر اساس مصرف میانگین تخمین زده شده. تجاوز از این مقدار و یا کاهش مصرف به محدوده‌ی کمتر از آن قیمت را تغییر خواهد داد.

تعهدات مصرف

 

قیمت گذاری مبتنی بر آبونمان

قیمت گذاری مبتنی بر آبونمان و پیش خرید سرویس‌ها که درارائه شده در این دسته از قیمت گذاری قرار می‌گیرند و طی آن مشتری قراردادی را برای مجموعه‌ی انتخاب شده ای از واحد های سرویس و قیمت ثابت با در نظر گرفتن یک دوره‌ی ثابت زمانی مثلاً یک ماه امضاء می‌کند. در مدل آبونمان قیمت گذاری بر اساس واحد زمانی خواهد بر خلاف قبل که بر اساس واحد مصرف تعریف شد. این مدل از سرویس بیشتر در سرویس‌های SaaS مورد استفاده قرار می‌گیرد اجازه‌ی پیش بینی هزینه های دوره ای مشتری را می‌دهد اما امکانات ارائه‌ی هزینه برای مدار مصرف کاربر در آن وجود ندارد. برای نمونه سرویس رزرو نمونه از آمازون  گونه‌ی ترکیبی از سرویس‌های آبونمان است که ضمن ایجاد اشتراک و عقد قرار داد مدت دار با مشتری هزینه‌ی استفاده نیز محاسبه می‌شود. نمونه‌ی دیگر از سرویس‌های رزرو شده سرویس ارائه شده توسط مایکروسافت به نام Azure است که علاوه بر سرویس‌های پرداخت بر اساس استفاده، امکان اشتراک برای سرویس‌ها در دوره های ۶ ماهه و ۱۲ ماهه را فراهم می‌آورد.

قیمت گذاری مبتنی بر ویژگی سرویس

این مکانیزم  با نام قیمت گذاری سطح  نیز شناخته می‌شود. در این مکانیزم قیمت گذاری، هر سطح مشخصه های ثابت محاسباتی (برای نمونه، دیسک ذخیره سازی، اختصاص حافظه، نوع پردازنده و سرعت)  و SLA را در یک قیمت مشخص بر اساس زمان ارائه می‌دهد. برای نمونه سرویس ارائه شده در سرویس‌های وب آمازون و یا Microsoft Azure که انواع گوناگونی از نمونه های سرویس را با ظرفیت‌های گوناگون و در دسته بندی‌هایی همچون استاندارد، حافظه‌ی بالا، و پردازنده‌ی بالا عرضه می‌کند. هر دسته از این سرویس‌ها منابع محاسباتی را با نسبت‌های مخصوص به خود بسته بندی می‌کنند. به دلیل بسته بندی سرویس‌ها این مدل به مدل تجمیع سرویس‌ها بسیار شباهت دارد که در آن فروش دو یا چند سرویس/محصول در یک بسته بندی انجام شده و واحد قیمت بر اساس محتوای بسته انجام می‌شود.

قیمت گذاری پویا

قیمت گذاری پویا به مکانیزمی اشاره دارد که در آن قیمت سرویس هدف در نتیجه‌ی یک فرآیند درخواست و تأمین پویا تأمین می‌شود برای نمونه می‌توان از روش‌های حراج نام برد. برای نمونه شرکت آمازون برای نمونه های خود سرویسی به نام Spot Instance Amazon  را تعریف کرده است که به کاربر اجازه می‌دهد تا ظرفیت‌های بلا استفاده‌ی این فراهم کننده را به مزایده بگذارند. در این حالت آمازون تا زمانی نمونه‌ی سرویس مشتری را اجرا می‌کند که قیمت مزایده‌ی ارائه شده توسط وی بالاتر از قیمت Spot باشد که قیمت Spot توسط آمازون و بر اساس مقدار استفاده از دیتاسنتر تأمین می‌شود.

 قیمت گذاری مبتنی بر بازدهی

این مکانیزم قیمت گذاری با نام دیگر مدیریت درآمد و بازده  نیز شناخته می‌شود. این مکانیزم به اختصاص منابع کمیاب و بهینه سازی سود در نتیجه‌ی فروش بیشتر با قیمت‌های بالاتر که با تحت تأثیر قرار دادن رفتار مصرف کننده همراه است. برای نمونه فراهم کننده‌ی سرویس می‌تواند به طور پویا قیمت را مطابق با متغیرهایی همچون زمان تغییر دهد تا با ایجاد مشوق‌ها برای مشتریان آنها را به اجرای کارهای خود  در حین مدت زمانی که استفاده از رایانش ابری پایین است تشویق کند. نمونه ای از این قیمت گذاری می‌تواند در فراهم کننده‌ی های رایانش ابری توزیع در سطح قاره ای  شده بکار آید. در چنین حالتی در ساعاتی که یک دیتاسنتر در بازه‌ی زمانی کم مصرف قرار می‌گیرد عموماً هزینه‌ی سرویس‌ها و خدمات همچون آب، برق و مانند آن نیز پایین خواهد بود که از این ویژگی می‌توان برای توسعه‌ی سرویس دهی  استفاده کرد و کافی است که مصرف کننده به ایجاد سرویس خود در این ناحیه و آن بازه‌ی زمانی ترغیب شود.

قیمت گذاری بازار پویا

این روش قیمت گذاری که توسط Buyya و همکاران در ارائه شده است مکانیزمی است که با اتحادی از ابرها یک مبادله‌ی ابر جهانی را پیشنهادی می‌دهد که مشتریان می‌توانند منابع را همانند  تبادلات سایر کالاهای دیگر به مزایده بگذارند. در این مکانیزم کارگزار ابر در سمت مشتری حضور دارد سرویس‌های مناسب را از طریق مذاکره با هماهنگ کننده های ابر شناسایی کرده و به مشتری اختصاص می‌دهد. به بیان دیگر، واحد تبادل ابر  به عنوان یک ایجاد کننده‌ی بازار برای کنار هم آوردن مشتریان و فراهم کنندگان سرویس عمل می‌کند. مزایای این روش این است که درخواست‌ها را از مشتریان جمع آوری کرده و در مقابل منابع موجود مورد ارزیابی قرار می‌دهد، با این همه چنین روشی در حال حاضر یک طرح دوراندیشانه و غیر تجربی محسوب می‌شود.   

قیمت گذاری مبتنی بر هزینه و ارزش

در بسیاری از سرویس‌های IT، اهداف قیمت گذاری بر اساس پوشش دادن هزینه های مربوط به سرویس، بدست آوردن یک حاشیه‌ی مالی مطلوب و باقی ماندن در بازار رقابتی تعیین می‌شده است. در این میان هزینه های مربوط به سرویس همچنان به روشی مشابه با محاسبه‌ی هزینه های صنعتی انجام می‌شود که شامل تجهیزات سخت افزاری بر پایه‌ی تعداد آنها می‌شود. در مقابل روش‌های مبتنی بر هزینه در روش‌های مبتنی بر ارزش مسائلی همچون ارزش ایجاد شده از سرویس هایی که مصرف کننده دریافت می‌کند ملاک قیمت گذاری خواهد بود. هدف قیمت گذاری مبتنی بر ارزش این است که قیمت‌ها را به گونه ای تنظیم کند توسعه‌ی روابط مشتریان و ایجاد یک ارزش طولانی مدت برای آنها را تسهیل کرده و در مقابل آن امکان دستیابی فراهم کننده‌ی سرویس به اهداف مالی مدنظر خود را نیز فراهم کند.

 

 

Layout Style

Direction

Predefined Colors

Background